محمــد مصدق، بـازخوانی با مـتد میان فرهـنگی


اثری از عزیز فولادوند

این کتاب پژوهشی است که نگارنده با همیاری بخش »فلسفه میان فرهنگی« دانشگاه تریر/ آلمان به زبان آلمانی منتشر نموده است. تا جائیکه نگارنده مطلع است تا کنون هیچ تحقیقی به زبان آلمانی در باره رهبر فقید مبارزات ضد استعماری ایران منتشر نگردیده است. نگارنده تلاش نموده است که از منظری جامعه شناسانه مصدق رابازخوانی نماید. مطمدنأ این تلاش با کاستیهای زیادی همراه خواهد بود. بخشهای زیادی از سخنرانیها و دفاعیات مصدق با وسواس، امانت داری و دقت کافی توسط نگارنده به آلمانی برگردانده و در متن کتاب آورده شده است



مصدق از دریچه ای نو

یازده سپتامبر سر فصل ونقطه عطفی تعیین کننده در جغرافیای سیاسی جهان است. جهان به دو آردوگاه شقه شده است: حامیان صلحی پایدار و مدافعان سیاستی جنگی. احساس عدم امنییت هرشهروندی را در سراسرگیتی منکوب خود نمود ه است. مادرید، لندن، کوساداسی/ترکیه، نیویورک، عراق، و.... گوشه هائی از این عدم امنییت را به نمایش می گذارند. نئولیبرالها با دست آویز قرار دادن یازده سپتامبردرراستای تحقق بخشیدن به پروژه های سیاسی/اقتصادی خود تلاشی همه جانبه را آغاز کرده اند. ولی هنوز 4 سال پس از این اتفاق فاجعه آمیز بلند پایه ترین مقامات امریکائی برخوردی جدی با علل پیدایش این حادثه نکرده اند. هیچگاه این سوال اساسی مطرح نگردید که ریشه های تنفرعمیق ازسیاست آمریکا و جو ضد آمریکائی در منطقه خاورمیانه کدام است

کتاب » محمد مصدق ـ بازنگری با متد میان فرهنگی« که با حمایت بخش »فلسفه میان فرهنگی« دانشگاه تریر/ آلمان منتشر شده است، به پژوهش و روشن کردن سوال فوق می پردازد. در راستای تلاش برای پیدا کردن جوابی جامعه شناسانه نویسنده با معرفی دکتر مصدق و فلسفه سیاسی او محورهای ذیل را مورد بررسی قرارمی دهد:

از منظرجامعه شناسی سیاسی می بایست زایش بنیادگرائی و ریشه های قدرت گرفتن سیاسی بخشی از روحانیت شیعه در ایران را که در هئیت »جمهوری اسلامی ایران« متبلور می شود در کودتای آمریکائی 28مرداد 1332 برعلیه حکومت قانونی نخست وزیر ایران دکتر محمد مصدق جستجو نمود. علاوه بر این نویسنده کتا ب بر این اعتقاد است که نطفه حمله تروریستی 11سپتامبر 2001 در 28 مرداد 1332 بسته شده است

دکتر محمد مصدق بعنوان، یکی از برجسته ترین رجل سیاسی ایران، در صدد نهادینه کردن ارزشهای کلاسیک لیبرالیسم غربی (پارلمنتاریسم، دمکراسی، حاکمییت قانون، محدود کردن قدرت شاه، تفکیک قوا .....) درجامعه ما بود. تلاشهای صادقانه، پیگیر و طاقت فرسای او به منظور برپائی ایرانی پیشرفته، آزاد، صلح طلب که خواهان همزیستی مسالمت آمیز با جامعه جهانی باشد، توسط »جهان متمدن« در نطفه خفه گردید. او پیوسته تأکید می کرد که تأمین »صلح جهانی« تاریخأ از این نقطه عبورخواهد نمود: برسمییت شناختن حق تعیین سرنوشت ملتها، ایجاد بنیادهای مقتدر مدنی، احترام به استقلال ملی، تامین آزادیهای سیاسی، احترام به حق مالکییت فردی و برچیدن بساط استعماری و استثماری. این گفته های داهیانه و دورنگرانه در زمان ما بخوبی قابل فهم است

مصدق بعنوان اولین معمار و آرشیتکت جامعه مدنی در ایران. اوبرای استوار کردن حاکمییت قانون، تحکیم نهادهای مدنی و جاری کردن فرهنگ دمکراسی در جامعه ما تلاشها واقدامات موثری را بکار بست

مقایسه فلسفه سیاسی دکتر مصدق با دیدگاهای دوتن از برجسته ترین حکما و فلاسفه انگلیسی جان لاک (1632-1704) و توماس هابز(1588-1679)، ژان ژاک روسو فرانسوی (1712-1778) و مهاتما گاندی رهبر مبارزات ضد استعماری شبه جزیره هند

نشان دادن تأثیرات لیبرالیسم غربی بر فلسفه سیاسی و اندیشه های دکتر محمد مصدق

با متوقف شدن پروژه سیاسی بزرگ مصدق و تخریب نهادهای ضعیف دمکراسی از یک طرف و استقرار خشن ترین دیکتاتوری پلیسی محمد رضاه شاه از طرف دیگر زمینه های تقویت و رشد بنیادگرائی اسلامی در ایران فراهم گردید. با استقرار مدل »حکومت اسلامی« مبتنی بر ولایت فقیه توسط خمینی جریانات خرد و درشت تندرو اسلامی نه تنها از امکانات و حمایت وسیع یک دولت مرکزی برخوردار گردیده بلکه با اتکاء به الگوی عملی موفق »حکومت اسلامی« در ایران آنها دارای یک پشتوانه قوی ایدئولوژیک هم گردیده اند

علاقه مندان می توانند به نشانی زیر کتاب را از ناشر سفارش دهند ویا با نویسنده تماس حاصل نمایند

afoolad@freenet.de
http://www.bautz.de/interkulturell.shtml





چاپ این صفحه              بازگشت :     به بالای صفحه      به صفحه قبل